
Avrupa siyasetinde son yıllarda dikkat çeken bir değişim var.
Eskiden Avrupa liderlerini konuşurken akla daha çok Brüksel’in bürokratik dili, koalisyon hesapları ve diplomatik ifadeler gelirdi. Bugün ise tablo farklı. Avrupa’da halkın güvenlik, göç, ekonomi ve ulusal çıkarlar konusundaki hassasiyetleri siyasetin dilini de değiştiriyor.
Bu değişimin en dikkat çekici isimlerinden biri ise İtalya Başbakanı Giorgia Meloni.
Meloni’nin siyasi hikâyesi aslında başlı başına ilginç. İtalya’nın siyasi merkezinden değil, uzun yıllar Avrupa siyasetinin kenarında görülen sağ muhafazakâr çizgiden gelerek başbakanlık koltuğuna oturdu. Fakat iktidara geldikten sonra söylemlerini tamamen ideolojik bir çizgide sürdürmek yerine, uluslararası siyasetin gerçekleriyle hareket eden daha pragmatik bir lider profili ortaya koydu.
Meloni’nin en önemli özelliği burada ortaya çıkıyor:
Sert konuşuyor ama masayı terk etmiyor.
Avrupa Birliği’ni eleştirebiliyor fakat Avrupa’nın dışında kalmayı istemiyor. Amerika ile güçlü ilişkiler kuruyor ancak İtalya’nın kendi çıkarlarını da korumaya çalışıyor. Akdeniz’deki göç meselesini Avrupa’nın temel sorunlarından biri olarak görüyor. Enerji güvenliği ve savunma konusunda ise İtalya’nın daha güçlü bir konuma gelmesini istiyor.
Bu yaklaşım Meloni’yi yalnızca İtalya açısından değil, Avrupa açısından da önemli bir aktör hâline getiriyor.
Üstelik İtalya’nın konumu sıradan bir Avrupa ülkesi olmaktan çok daha önemli. Akdeniz’in merkezinde bulunan, Kuzey Afrika’ya birkaç yüz kilometre mesafedeki İtalya; göç, enerji, Libya, NATO, Avrupa Birliği ve Akdeniz güvenliği gibi birbirinden farklı birçok dosyanın tam ortasında bulunuyor.
Dolayısıyla Roma’da oturan başbakanın söyledikleri yalnızca Roma’yı ilgilendirmiyor.
Ankara’yı da ilgilendiriyor.
Washington’u da.
Brüksel’i de.
Kuzey Afrika’yı da.
Meloni’nin özellikle Türkiye ile ilişkilerinde de dikkat çeken bir pragmatizm var. Türkiye’yi yalnızca Avrupa’nın kapısındaki bir ülke olarak değil, Akdeniz’de ve bölgesel siyasette ağırlığı bulunan bir aktör olarak değerlendirmek zorunda.
Çünkü bugünün dünyasında ülkeler artık sadece birbirlerinin siyasi söylemlerine bakmıyor.
Kimin neye ihtiyacı var?
Asıl soru bu.
İtalya’nın enerjiye, ticarete, güvenliğe ve Akdeniz’de istikrara ihtiyacı var. Türkiye’nin ise Avrupa ile ekonomik ilişkilerini, savunma işbirliğini ve bölgesel etkinliğini güçlendirecek alanlara ihtiyacı bulunuyor.
Bu nedenle Meloni ile Türkiye arasındaki ilişkileri yalnızca ideolojik yakınlık veya siyasi sempati üzerinden okumak yanlış olur.
Devletler arasında kalıcı olan şey çoğu zaman duygular değil, çıkarlardır.
Meloni’nin önündeki en büyük sınav ise burada başlıyor.
İtalya’yı Avrupa’nın güçlü ülkelerinden biri olarak yeniden konumlandırabilecek mi?
Avrupa’nın büyük ülkeleri arasında Almanya ve Fransa’nın gölgesinden çıkabilecek mi?
Ve daha önemlisi, sert iç politika söylemini ekonomik gerçeklerle ne kadar uzun süre dengede tutabilecek?
Bunların cevabını zaman gösterecek.
Ancak bir gerçek var:
Giorgia Meloni artık Avrupa siyasetinde görmezden gelinebilecek bir lider değil.
İtalya’nın başbakanı olarak masada oturuyor ve o masada yalnızca İtalya’yı değil, Akdeniz’in değişen dengelerini de temsil ediyor.
Avrupa’nın siyasi haritası değişirken Roma’dan yükselen bu sesin önümüzdeki yıllarda daha fazla duyulacağı anlaşılıyor.





